BioBlitz: Η επιστήμη των πολιτών «ζωντανεύει» στη λίμνη Κάρλα – βίντεο/φωτογραφίες

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Δευτέρα 11 Μαΐου στην Λίμνη Κάρλα το πρώτο BioBlitz, μια πρωτότυπη δράση στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού ερευνητικού έργου Future Lakes (Horizon). Η εκδήλωση, την οποία συντόνισε το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, μετέτρεψε για μια ημέρα τους απλούς πολίτες σε «επιστήμονες του πεδίου», με στόχο την ενεργή καταγραφή της πλούσιας βιοποικιλότητας της περιοχής.

Η επιστημονική υπεύθυνη του έργου, καθηγήτρια της Πολυτεχνικής Σχολής του ΔΠΘ, Ιφιγένεια Κάγκαλου, υπογράμμισε τη σημασία της «επιστήμης των πολιτών» (citizen science). Όπως εξήγησε, η δράση δεν περιορίστηκε σε μια τυπική ενημέρωση, αλλά επεδίωξε την ενεργή συμμετοχή των πολιτών μέσω ειδικών εφαρμογών στα κινητά τους τηλέφωνα. «Στόχος μας είναι η ευαισθητοποίηση μέσα από την πράξη. Οι καταγραφές των πολιτών αποθηκεύονται σε βάσεις δεδομένων, προσφέροντας πολύτιμη γνώση για την οικολογική κατάσταση της Κάρλας και την αποκατάστασή της» ανέφερε χαρακτηριστικά η καθηγήτρια.

Στην εκδήλωση έδωσε δυναμικό «παρών» η μη κερδοσκοπική εταιρεία «Παρατηρητήριο Αίγλη» και ο Σύλλογος Ελληνικής Ιερακοθηρίας. Ο Αλέξανδρος Οικονομίδης, ιατρός και μέλος της επιστημονικής επιτροπής του Συλλόγου, παρουσίασε τη σημασία της Κάρλας ως κορυφαίου προορισμού για την παρατήρηση αρπακτικών πτηνών, καθώς στην περιοχή έχουν καταγραφεί πλέον 37 διαφορετικά είδη.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο χρυσογέρακο, ένα από τα σπανιότερα και μεγαλύτερα γεράκια της Ελλάδας. «Η περιοχή φιλοξενεί ένα με δύο ζευγάρια, τα οποία παρακολουθούμε συστηματικά τα τελευταία τρία χρόνια» σημείωσε ο κ. Οικονομίδης, συμπληρώνοντας ότι τέτοιες δράσεις αποτελούν την ιδανική αφορμή για να απομακρυνθούν τα παιδιά από τις οθόνες των κινητών και να επανασυνδεθούν με το φυσικό περιβάλλον. Παράλληλα, παρουσιάστηκε ο πρώτος τρίγλωσσος ορνιθοτουριστικός οδηγός της περιοχής, ένα εργαλείο που ενισχύει την εξωστρέφεια του τοπικού οικοσυστήματος.

Η δράση περιελάμβανε και πρακτική επίδειξη από το Ελληνικό Κέντρο Δακτυλίωσης Πτηνών. Η φοιτήτρια Μαριτίνα εξήγησε στους παρευρισκόμενους την επιστημονική μέθοδο δακτυλίωσης, η οποία επιτρέπει τη μελέτη της μετανάστευσης και της επιβίωσης των ειδών. Μέσα από τη χρήση ειδικών δικτύων, οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να δουν από κοντά είδη πτηνών που δεν εντοπίζονται εύκολα με την απλή παρατήρηση.

Εντυπωσιακά είναι και τα στοιχεία για τη δυναμική εξέλιξη της λίμνης. Παρόλο που πρόκειται για ένα νεοσύστατο οικοσύστημα (μετά την επανασύσταση της λίμνης), η βιοποικιλότητα παρουσιάζει αλματώδη αύξηση. Από τα 160 είδη που είχαν καταγραφεί πριν από πέντε χρόνια, σήμερα ο αριθμός τους υπερβαίνει τα 220, γεγονός που καθιστά την Κάρλα έναν κρίσιμο υγρότοπο και αναπαραγωγικό βιότοπο σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Το πρώτο BioBlitz στην Κάρλα απέδειξε ότι η συνεργασία πανεπιστημιακών φορέων, εξειδικευμένων οργανισμών και ενημερωμένων πολιτών μπορεί να αποτελέσει το κλειδί για τη θωράκιση και την ανάδειξη των προστατευόμενων περιοχών Natura 2000.