• 9 Απριλίου, 2026

82 χρόνια από το Ολοκαύτωμα της Κερασιάς

82 χρόνια από το Ολοκαύτωμα της Κερασιάς

Συμπληρώθηκαν φέτος 82 χρόνια από το Ολοκαύτωμα της Κερασιάς και το Κέντρο Ιστορίας Πολιτισμού Κερασιάς μάς θυμίζει τα γεγονότα του 1944:

Και αν περάσαν 82 χρόνια από την καταστροφή του χωριού μας και αν χρειάστηκαν τόσα χρόνια οι κάτοικοι να μαζέψουν τα κομμάτια τους και να στηριχθούν στα πόδια τους, δεν μπόρεσαν να ξεχάσουν.Το μαρτυρούν τα ερείπια της Ανω Κερασιάς μαζί με τους μεγαλύτερους σε ηλικία Κερασιώτες που μας διηγούνται χρόνια τώρα τη φρίκη του πολέμου.

Μέχρι το 1944 η Κερασιά αποτελούνταν από δύο χωριά, την Κάτω και την Ανω Κερασιά (έδρα του 54ου συντάγματος του ΕΛΑΣ). Η Άνω Κερασιά ήταν το κυρίως χωριό, στην Κάτω Κερασιά οι κάτοικοι έμεναν κατά τους χειμερινούς μήνες.

Κατά τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις του γερμανικού στρατού από τις 28/3/1944-4/4/1944 και τα δύο χωριά έγιναν παρανάλωμα του πυρός με πολλά ανθρώπινα θύματα.

Η Κερασιά κέντρο της αντίστασης της Μαγνησίας και έδρα  του 54ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ. Η  μεγάλη συμβολή των κατοίκων του χωριού

Η Κερασιά ήταν στα χρόνια της Εθνικής Αντίστασης το χωριό που συγκένρωσε τους περισσότερους αντάρτες αλλά και τη διοίκησητου 54ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ. Ο προσφιλέστερος τόπος των αγωνιστών και το πρώτο τους στέκι οποιαδήποτε κατεύθυνση και αν έπαιρνε ο καθένας στη συνέχεια. Αναφερόμαστε στην Πάνω Κερασιά, όχι προσιτή ιδιαίτερα εκείνη την εποχή που δεν συνδεόταν με αυτοκινητόδρομο. Αυτή ακριβώς η θέση της Κερασιάς ήταν ασφαλώς ο βασικός λόγος για να γίνει το πρώτο λημέρι των ανταρτών. Αλλά ένας επιπλέον λόγος ήταν και το γεγονός ότι οι κάτοικοι του χωριού δέχθηκαν πρόθυμα τον Αγώνα και διέθεσαν τα σπίτια τους και τα υπάρχοντα τους για την εξυπηρέτηση των αναγκών του ΕΛΑΣ.

Σε σπίτια Κερασιωτών, είχαν εγκατασταθεί η διοίκηση του 54ου  συντάγματος, το αναρρωτήριο, η Επιμελητεία, η Συμμαχική Αποστολή, το Συνεργείο Ραπτικής κ.α Τα μαγειρεία ήταν εγκατεστημένα κοντά στη βρύση του χωριού.Στο εξωκλήσι της Αγίας Παρασκευής  είχαν εγκατασταθεί τα πρώτα συνεργεία επισκευής όπλων. Στα υψίπεδα «Σουβάλα» και «Γούρα» είχαν δημιουργηθεί τα έμπεδα για την εκπαίδευση των ανταρτών. Γενικότερα η Ανω Κερασιά στα χρόνια 43 και 44 είχε εντατική ζωή σε εικοσιτετράωρη βάση. Οι κάτοικοι ήταν αφοσιωμένοι στον Αγώνα και τα σπίτια τους ορθάνοιχτα, οι γυναίκες ακούραστες για την εξυπηρέτηση των ανταρτών. Να ράβουν, να πλένουν και να στεγνώνουν ρούχα. Να ζυμώνουν, να μαγειρεύουν και να ξεψειρίζουν. Αγόγγυστα στη δουλειά και τα σπίτια στη διάθεση του αγώνα, καθώς επίσης και τα ζώα τους.

Τα καραβάνια ξεκινούσαν από το Κουλούρι Βενέτου. Εκεί φορτώνονταν τα εφόδια για τις αντάρτικες μονάδες, περνούσαν από την Πάνω Κερασιά και μετά διοχετεύονταν στην υπόλοιπη Θεσσαλία. Σημαντική ήταν και η προσφορά της Μονής Φλαμπουρίου, με τον ηγούμενο Δωσίθεο  Μαχαιρίτσα. Αυτός υπέδειξε στους αντάρτες τη θρυλική Σπηλιά όπου εγκαταστάθηκε ένα μέρος του συνεργείου των οπλοδιορθωτών. Η κύρια δύναμή του ήταν τότε στο Βένετο. Επίσης για μια περίοδο ήταν εγκατεστημένη η διοίκηση του Συντάγματος. Το ίδιο συνέβη και με τη Μονή Σουρβιάς όπου ήταν εγκατεστειμένα τα τυπογραφεία.

Οι Γερμανοί στην Κερασιά (31/3/1944)
Στις 31 του Μάρτη 1944 αρχίζουν από το πρωί γερμανικές ανιχνεύσεις προς την Κάτω Κερασιά. Μεγάλη φάλαγγα από 125 αυτοκίνητα ακολουθεί. Στην είσοδο του χωριού αντάρτικες νάρκες τοποθετημένες έγκαιρα απο τον λόχο μηχανικού, τινάζουν 3 αυτοκίνητα Γερμανών. Η προσπάθεια για το μάζεμα των υπόλοιπων στοιχίζει τη ζωή σε 20 Γερμανούς. Όλα δείχνουν πως τα Κοκκινόγια έχουν σειρά. Τα Κοκκινόγια είναι μια τοποθεσία που βρίσκεται υψηλότερα της Άνω Κερασιάς σε υψόμετρο 1.000 περίπου μέτρων. Οι καιρικές συνθήκες ήταν πολύ  δυσμενείς, το χιόνι είχε καλύψει τα πάντα, με εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες. Από τα χαράματα της 2/4/44 οι Γερμανοί κινούνται για το χτένισμα της περιοχής από 3 κατευθύνσεις. Δύο αεροπλάνα και 8 πυροβόλα βομβαρδίζουν συνεχώς τα Κοκκινόγια. Οι αντάρτες  χρησιμοποιούν για παραλλαγή λευκά σεντόνια για να αποκρύπτουν τα πολυβόλα απο τις επιθέσεις των αεροπλάνων. Ο εχθρός καταφέρνει να πλησιάσει από τις δυο άλλες κατευθύνσεις τις αντάρτικες  θέσεις.

Στο βιβλίο του Νίκου Στουρνάρα «Μαγνησία 1943-1944  η τραγωδία της κατοχής» σε μια περιγραφή της καταστροφής διαβάζουμε: «Εδώ θα μείνουν ολόκληρη την μέρα για να αρχίσουν  την επαύριο 1/4/1944  και να αρχίσουν  να ανεβαίνουν στο βουνό δίνοντας μάχες και χτενίζοντας  κάθε σπιθαμή γής με σκοπό τη κύκλωση ολόκληρου του βουνού,την εξουδετέρωση του αντάρτικου δυναμικού…. όλη τη μέρα οι ντουφεκιές  και οι ριπές των αυτομάτων, οι φονικές εκρήξεις των χειροβομβίδων ,οι φωνές οδύνης των τραυματιών και τα ουρλιαχτά των γερμανών απο τις θανάσιμες μαχαιριές των ανταρτών, θα σκορπούν το άγριο θανατικό της σκληρής πάλης, που θα αντιβουίζει σε όλες τις γύρω χαράδρες.

Το πολύ αίμα που χύθηκε, θα διακόψει τη γερμανική επίθεση για  να επιστρέψουν τελικά οι επιδρομείς στις βάσεις τους, λεηλατώντας πυρπολώντας και καταστρέφοντας στο γυρισμό τους τα δυο  χωριά της Ανω και Κάτω Κερασιάς. Θα κατακάψει τα πάντα. Και ολόκληρα τα δυο χωριά της Ανω και Κάτω Κερασιάς θα μεταβληθούν σε στοιχειωμένα ερείπια, γεμάτα θρήνο και αποκαίδια.

Και ενώ ακόμα οι αιματόβρεχτοι επιδρομείς θα βρίσκονται στη κάτω Κερασιά κατακαίοντας και λεηλατώντας τα πάντα εδώ στη πάνω Κερασιά θα μαζευτούν στη φτωχική καμμένη εκκλησία μερικοί δυστυχισμένοι νοικοκυραίοι και λίγοι ακόμη αντάρτες για να προσευχηθούν σε μια συγκινητική λειτουργία, που έγινε πάνω στις στάχτες του Ναού των Αγίων Αποστόλων…. ένα ρίγος εθνικής έξαρσης, ανάμικτο από μίσος και εκδίκηση από την άνανδρη αυτή καταστροφή, του ιερού αυτού ακόμα χώρου, θα συγκλονίσει τις πονεμένες ψυχές των λιγοστών παρευρισκομένων, ενώ θα αντηχεί ως τα ουράνια ο εθνικόςμας ύμνος…απ τα κόκκαλα βγαλμένη των Ελλήνων τα ιερά …θα συνταράξει πάνω εδώ, αυτό τον ελεύθερο τόπο με τους λυγμούς, τα δάκρυα αυτό το μικρό εκκλησίασμα.

Τιμούμε τη μνήμη όλων αυτών που χάθηκαν. Νοιώθουμε το ρίγος αυτών που απόμειναν.